طریقه انتخاب استابلایزر

راهنمای جامع انتخاب و خرید یک استابلایزر مناسب

نوسان ولتاژ در شبکه برق ایران به علت مشکلاتی مانند عدم توازن بار، تغییرات زیاد در تقاضای برق، مشکلات در تولید و توزیع برق، و تاثیرات آب و هوایی مختلف، شایع است. در بسیاری از مناطق ایران، نوسان ولتاژ در شبکه برق به شدت احساس می‌شود و می‌تواند منجر به خرابی دستگاه‌های الکترونیکی و الکتریکی شود.

برای مثال، در برخی شهرهای ایران مانند سنندج، ایلام و سیستان بلوچستان و استان های مرزی نوسان ولتاژ در شبکه برق به شدت احساس می‌شود و ممکن است نوسان ولتاژ ماندگار مانند کاهش و افزایش دائمی ولتاژ بیش از حد مجاز شود که این اتفاق برای برخی دستگاه‌های الکترونیکی و الکتریکی خطر بسیار جدی محسوب میشود. بر اساس آمارهای رسمی، در سال ۱۴۰۰ (۲۰۲۱-۲۰۲۲)، میانگین نوسان ولتاژ در شبکه برق ایران در حدود ۶% بوده است. اما باید توجه داشت که این آمار به طور متوسط برای کل کشور است و در برخی مناطق ممکن است نوسان ولتاژ بسیار بالاتر یا پایین‌تر از این میانگین باشد.

به دلیل تاثیرات نوسان ولتاژ در کیفیت برق و عمر دستگاه‌های الکترونیکی و الکتریکی، استفاده از ابزارهایی مانند استابلایزرها به عنوان راهکاری برای کاهش نوسان ولتاژ و حفاظت بیشتر در برابر آن، مورد توصیه قرار می‌گیرد. استفاده از استابلایزرهای با ویژگی‌ها و حفاظت‌های مختلف، می‌تواند به کاهش نوسان ولتاژ در شبکه برق و محافظت از دستگاه‌های الکترونیکی و الکتریکی در برابر نوسانات ولتاژ کمک کند.

در این مقاله قصد داریم به ارائه راهنمایی خرید استابلایزر بپردازیم.

راهنمای خرید استابلایزر، نکاتی که باید قبل از خرید بدانید

۱. نیازهای قدرت خود را درک کنید

اولین نکته در راهنمای خرید استابلایزر این است که قبل از خرید یک استابلایزر باید نیازهای برق خود را درک کنید. شما باید درجه قدرت دستگاه هایی را که می خواهید با استابلایزر محافظت کنید، بدانید. به عنوان مثال، اگر می خواهید از تلویزیون و پخش کننده دی وی دی محافظت کنید، باید رتبه بندی قدرت هر دو دستگاه را بدانید. اکثر دستگاه‌های الکترونیکی رتبه‌بندی قدرت خود را بر روی برچسب یا در دفترچه راهنمای کاربر خود ذکر کرده‌اند.

مقدار وات:
شما می‌توانید مقدار وات اغلب لوازم خانگی را در پائین یا پشت آن‌ها یا بر روی پلاک برنجی آن‌ها نگاه کنید. مقدار وات نوشته شده حداکثر مقدار برقی است که دستگاه شما دریافت می‌کند. چون تعداد زیادی از لوازم خانگی دارای دامنه تنظیم‌های مختلف هستند (مثلاً ولوم رادیو) مقدار واقعی برق مصرفی به درجه تنظیم مورد استفاده آن بستگی دارد.

در صورتی که مقدار وات روی دستگاه نوشته نشده باشد، شما می‌توانید با پیدا کردن جریان (به آمپر) و ضرب کردن آن در ولتاژ مصرف شده توسط دستگاه مقدار وات را تعیین کنید. اغلب لوازم خانگی در آمریکا از برق ۱۲۰ ولت استفاده می‌کنند. لوازم خانگی بزرگتر مانند خشک‌کن لباس، اجاق خوراک پزی برقی از برق ۲۴۰ ولت استفاده می‌کنند. آمپر دستگاه ممکن است روی آن در محل وات نوشته شده باشد. در غیر اینصورت از یک آمپرسنج با گیره استفاده کنید و با اتصال گیره به یکی از دو سیم دستگاه جریان آنرا اندازه‌گیری کنید. شما می‌توانید این نوع آمپرسنج را از فروشگاههائی تهیه کنید که تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی می‌فروشند؛ در حالیکه دستگاه روشن است مقدار جریان را از روی صفحه نشان دهنده آمپرسنج بخوانید.

در هنگام اندازه‌گیری جریان موتور دستگاه توجه کنید که آمپرسنج حدود مقدار جریان را در اولین ثانیه‌ای که موتور شروع به کار می‌کند سه برابر بیشتر از زمانی که به آرامی کار می‌کند نشان می‌دهد.

تعداد زیادی از لوازم خانگی هنگامی که کلید آن‌ها خاموش می‌شود مقدار کمی برق مصرف می‌کنند. این شرایط را اصطلاحاً بار‌های فانتوم Phantom می‌گویند که در اغلب لوازم برقی مانند تلویزیون، سیستم استریو، کامپیوتر و لوازم آشپزخانه وجود دارد. اغلب بار‌های فانتوم، مصرف انرژی لوازم برقی را چندین وات ساعت افزایش می‌دهند. برای جلوگیری از جریان یا بیرون کشیدن دو شاخه دستگاه از داخل پریز، برق دستگاه را به طور کامل قطع کنید.

توان مصرفی وسایل برقی

در جدول زیر (جدول میزان مصرف برق لوازم خانگی و لوازم برقی) می‌خواهیم بیشترین و کمترین میزان توان مصرفی وسایل منزل را بررسی کنیم. این مقادیر بر حسب وات محاسبه شده‌اند.

وسیله برقی	بیشترین توان مصرفی	کمترین توان مصرفی
کولر گازی بدون اینورتر 12000BTU	1200	800
کولر گازی بدون اینورتر 24000BTU	2400	1800
کولر گازی بدون اینورتر 36000BTU	3600	3000
تلویزیون ۲۴ اینچ LCD	۶۰	۴۰
تلویزیون ۳۲ اینچ LCD	۸۰	۶۰
تلویزیون ۴۲ اینچ LCD	۱۳۰	۱۱۰
تلویزیون ۵۰ اینچ LCD	۱۷۰	۱۴۰
تلویزیون ۲۴ اینچ LED	۵۰	۳۰
تلویزیون ۳۲ اینچ LED	۶۰	۳۰
تلویزیون ۴۲ اینچ LED	۹۰	۷۰
تلویزیون ۵۰ اینچ LED	۱۱۰	۹۰
هوا پز (ایر فرایر)	۱۵۰۰	۱۵۰۰
سرخ کن	۱۰۰۰	۱۰۰۰
تستر نان دو تکه‌ای	۱۰۰۰	۷۰۰
تستر نان چهار تکه‌ای	۲۵۰۰	۱۲۰۰
بخاری برقی	۳۰۰۰	۲۰۰۰
هیتر برقی خانگی	۵۰۰۰	۲۰۰۰
بخاری حوله حمام	۱۵۰	۶۰
خشک کن ماشین لباسشویی	۵۰۰۰	۲۰۰۰
دستگاه رطوبت‌گیر	۲۴۰	۲۴۰
پنکه سقفی	۸۰	۶۰
پنکه رومیزی	۲۵	۱۰
پنکه دیواری	۶۰	۴۵
ریش‌تراش	۲۰	۱۵
مانیتور کامپیوتر	۳۰	۲۵
اتوی فر مو	۳۵	۲۵
اتوی صاف‌کننده مو	۳۰۰۰	۷۵
سشوار	۳۰۰۰	۱۰۰۰
ماشین ظرفشویی	۱۵۰۰‍	۱۲۰۰
دی‌وی‌دی‌ پلیر	۶۰	۲۶
قهوه ساز	۱۴۰۰	۸۰۰
اسپرسوساز	۱۵۰۰	۱۳۰۰
کتری برقی	۳۰۰۰	۱۲۰۰
یخچال	۲۰۰	۱۷۰
فریزر	۳۶۰	۱۷۰
یخچال-فریزر (ساید بای ساید)	۴۷۰	۲۵۰
کنسول بازی	۱۷۰	۱۲۰
کامپیوتر مخصوص بازی	۶۰۰	۳۰۰
درب بازکن برقی	۴۰۰	۳۰۰
تلفن منزل	۵	۳
شارژر تلفن	۷	۴
سیستم صوتی خانگی	۹۵	۹۵
اتو	۱۲۰۰	۱۰۰۰
لپتاپ	۱۲۰	۴۰
پرینتر بزرگ اداری	۲۰۰۰	۶۰۰
پرینتر کوچک	۳۰	۲۰
چمن‌زن	۱۴۰۰	۱۰۰۰
لامپ LED	۱۰	۷
پروژکتور	۲۷۰	۲۲۰
ماکروویو	۲۵۰۰	۱۰۰۰
فر برقی	۲۱۵۰	۱۰۰۰
مخلوط کن برقی (غذاساز برقی)	۴۰۰	۳۰۰
آبمیوه‌گیری برقی	۸۰۰	۸۰۰
پلی‌استیشن 4	۱۵۰	۸۵
اسکنر	۱۸	۱۰
روتر اینترنت خانگی (وای‌فای)	۱۵	۵
چرخ خیاطی	۸۰	۷۰
اتوی بخار	۲۵۰۰	۲۲۰۰
تردمیل	۹۰۰	۲۸۰
جارو برقی	۹۰۰	۴۵۰
ماشین لباسشویی	۵۰۰	۵۰۰
موکاپات برقی	۱۱۰۰	۸۰۰
اجاق گاز برقی	۲۰۰۰	۲۰۰۰
تصفیه کننده هوا	۳۰	۲۵
دریل سیم دار	۸۵۰	۶۰۰
پمپ آب خانگی	۱۵۰۰	۲۰۰

۲. نوع استابلایزر مورد نیاز خود را تعیین کنید

مهم‌ترین نکته‌ای که در راهنمای خرید استابلایزر به آن می‌پردازیم، شناخت نوع دستگاه می‌باشد. انواع مختلفی از استابلایزر ها در بازار موجود است. رایج ترین انواع عبارتند از:

• استابلایزر رله ایی:

استابلایزر رله یا Relay Stabilizer در واقع یک نوع استابلایزری است که با استفاده از رله‌های الکترومغناطیسی که برای تنظیم ولتاژ خروجی استفاده می‌شوند، عمل می‌کند. این نوع استابلایزر، یک دستگاه ساده و با قیمت مناسب برای تنظیم ولتاژ است و در برخی موارد می‌تواند به عنوان گزینه‌ای مناسب برای حفاظت دستگاه‌های الکترونیکی باشد. این نوع استابلایزر از میزان حفاظت بسیار پایینی برخوردار هستند. اگر تجهیزات شما حساس است پیشنهاد میکنیم سراغ استابلایزر های بهتر چون استابلایزر سروو موتوری بروید.

• استابلایزر سروو موتوری:

 استابلایزر سروو موتوری یا Servo Voltage Stabilizer، یک نوع استابلایزر AC است که برای حفاظت دستگاه‌های الکترونیکی و الکتریکی در برابر نوسانات ولتاژ ورودی و تنظیم ولتاژ خروجی به صورت ثابت و پایدار استفاده می‌شود. در این نوع استابلایزر، از یک سروو موتور برای تنظیم ولتاژ خروجی استفاده می‌شود.

در سیستم استابلایزر سروو موتوری، ولتاژ ورودی به یک ترانس وارد می‌شود و سپس به یک برد کنترلی متصل می‌شود. در این برد، ولتاژ ورودی توسط یک سنسور ولتاژ مورد بررسی قرار می‌گیرد و سپس به یک سروو موتور منتقل می‌شود. سروو موتور با با توجه به مقدار کاهش یا افزایش ولتاژ برق شهر شروع به حرکت کرده و ولتاژ خروجی را متناسب با مقدار تنظیم شده مثل ۲۲۰ ولت، به صورت دقیق و پایدار تنظیم می‌کند. این نوع استابلایزرها دارای دقت و پایداری بالا هستند و برای کاربردهای حرفه‌ای و صنعتی، مانند کارخانجات، بیمارستان‌ها، سیستم‌های تهویه مطبوع و دستگاه‌های پزشکی، کاربری خانگی دستا سنتر ها و … مناسب هستند.

مزایای استفاده از استابلایزر سروو موتوری شامل دقت و پایداری بالا، قابلیت تنظیم ولتاژ خروجی به صورت دقیق، عدم نیاز به نگهداری و تعمیرات مکرر، قابلیت حفاظت در برابر نوسانات ولتاژ و افزایش ولتاژ خروجی در صورت نیاز، عدم تولید نویز و انتقال آن به دستگاه‌های مجاور، و امکان کنترل و مانیتورینگ بیشتر است.

علاوه بر این، استابلایزرهای سروو موتوری دارای سرعت عمل بسیار بالا هستند و به طور دقیق ولتاژ خروجی را تنظیم می‌کنند. همچنین، این نوع استابلایزرها دارای عمر طولانی و نیاز به تعمیرات کمتری نسبت به استابلایزرهای دیگر هستند.

• استابلایزر سوئیچینگ:

استابلایزر سوئیچینگ یا Switching Voltage Stabilizer،  نوع دیگری از استابلایزر AC است که جهت حفاظت از دستگاه‌های الکترونیکی مورد استفاده قرار می گیرد. این مدل استابلایزر، از یک سری سوئیچ الکترونیکی  و ترانزیستور با فرکانس بسیار بالا برای تنظیم ولتاژ خروجی استفاده می‌شود. مزایای استفاده از استابلایزر سوئیچینگ شامل دقت بالا ، ابعاد کوچک‌تر و وزن سبک‌تر، قابلیت تنظیم ولتاژ خروجی به صورت دقیق و سریع می باشد. از معایب این نوع استابلایزر می توان به موارد زیر اشاره کرد:

1. نویز: استابلایزر سوئیچینگ به دلیل استفاده از سوئیچ‌های الکترونیکی با فرکانس بالا، نویز بسیار زیادی ایجاد می‌کند که ممکن است برای برخی دستگاه‌های الکترونیکی، مخصوصاً در محیط‌های حساس، مزاحم باشد. استفاده از این نوع استابلایزر در مراکز پزشکی (تصویر برداری) و مراکز دیتا سنتری توصیه نمیشود.
2. قیمت بالا: استابلایزرهای سوئیچینگ دارای هزینه بالایی هستند و برای کاربردهای خانگی و کوچک معمولاً مناسب نیستند.
3. پرهزینه بودن تعمیرات: در صورتی که در استابلایزر سوئیچینگ مشکلی بوجود آید، تعمیر و تعویض قطعات الکترونیکی آن بسیار پرهزینه و پیچیده است. فرض کنید محل قرار گیری استابلایزر سوئیچینگ یزد است و قرار است قطعات مورد نیاز و همچنین سرویس کار فنی از تهران به یزد بروند. در نظر داشته باشید چقدر زمان بابت این موضوع صرف میشود و چند روز تجهیزات بدون ولتاژ خواهند ماند تا استابلایزر عیب یابی و تعمیر شود. پس بهتر است به هنگام خرید استابلایزر به هزینه تعمیرات و میزان خرابی آن توجه جدی داشته باشیم.

۳. ظرفیت استابلایزر را در نظر بگیرید

ظرفیت یک استابلایزر به حداکثر بار قدرتی که می تواند تحمل کند اشاره دارد. مهم است که یک استابلایزر (ترانس برق) با ظرفیت مناسب انتخاب کنید تا اطمینان حاصل شود که می تواند نیازهای برق تمام دستگاه هایی را که می خواهید محافظت کنید، انجام دهد. ظرفیت استابلایزر معمولاً با واحد VA (ولت آمپر) یا کیلو ولت آمپر (کیلو ولت آمپر) اندازه گیری می شود.

برای تعیین ظرفیت مورد نیاز خود، مقدار قدرت همه دستگاه‌هایی را که می‌خواهید محافظت کنید، محاسبه کنید. مطمئن شوید که مقداری ظرفیت بیش از حالت عادی خود در نظر بگیرید معمولا این مقدار ۴۰٪ بیشتر در نظر داشته باشد. زیرا برخی از دستگاه‌ها ممکن است در هنگام راه‌اندازی نیاز به انرژی بیشتری داشته باشند. برای مثال یک مصرف کننده از جنس موتور الکتریکی میتواند در لحظه شروع به کار، ۳ برابر توان نامی خود را در حد چند ثانیه مصرف میکند حال اگر در محاسبات خود این مورد را در نظر گرفته نشود دچار مشکل خواهیم شد و عملا استابلایزر تحت فشار بسیار جدی قرار خواهد گرفت. پس بهتر است با علم بر این موضوع در محاسبات خود به چنین مواردی توجه جدی داشته باشیم.

۴. آیا به دنبال ویژگی ها و حفاظت های اضافی استابلایزر هستید!

علاوه بر عملکرد اصلی، برخی از استابلایزر ها دارای ویژگی های اضافی هستند که می توانند محافظت و راحتی بیشتری را ارائه دهند. در اینجا چند ویژگی وجود دارد که باید به آنها توجه کنید:

• حفاظت ( اضافه بار، اضافه ولتاژ و افت ولتاژ )
• حفاظت (نوسانات فرکانسی، اتصال کوتاه، اضافه دما و خطای موتور)
• قابلیت تنظیم دستی کلیه پارامترهای ولتاژ و جریان خروجی توسط کاربر و حفاظت شده توسط رمز عبور
• دارای سرج ارستر کلاس B+C جهت مقابله با نوسانات ناگهانی ولتاژ
• قابلیت اندازه گیری و تشخیص کیفیت ارت
• دارای ضریب توان خروجی PF=1 در ولتاژ ورودی فاز به فاز 310 ولت و فاز به نول 180 ولت
• قابلیت تشخیص کیفیت نول ورودی، اعلان هشدار در صورت پایین بودن کیفیت آن (دارای الگوریتم تشخیص نول دزدی)
• قابلیت تشخیص اتصال صحیح نول، جابجا شدن فازها(sequence)، اشکالات سیم بندی و دوفاز شدن دستگاه
• قابلیت کار با ورودی تکفاز و قابل برنامه ریزی از طریق نمایشگر
• قابلیت تنظیم دقت ولتاژ خروجی
• قابلیت اندازه گیری ولتاژ RMS برق شهر بصورت True RMS
• قابلیت ذخیره سازی Event
• کنترل از راه دور توسط پیامک
• قابلیت تجهیز به مدار Dry Contact باشد
• مجهز ورودی EPO باشد
• مجهز به فن و سنسور گوناگون، جهت کنترل دما باشد
• مجهز به مدار بای پس دستی باشد
• قابلیت تشخیص هوشمند و خودکار مشکلات سخت افزاری

۵. حتما در هنگام دریافت راهنمای خرید استابلایزر به برند و گارانتی توجه کنید!

هنگام خرید یک استابلایزر ، مهم است که یک مارک معتبر را انتخاب کنید که گارانتی خوبی ارائه می دهد. یک برند خوب تضمین می کند که محصولی با کیفیت به دست می آورید که برای مدت طولانی از دستگاه های شما محافظت می کند. به دنبال مارک هایی باشید که در تولید استابلایزر های با کیفیت شهرت خوبی دارند. برای خواندن نظرات و بررسی رتبه بندی برندهای مختلف می توانید به صورت آنلاین تحقیق کنید.

همچنین مهم است که ضمانت ارائه شده توسط سازنده را بررسی کنید. یک گارانتی خوب به شما آرامش می دهد که بدانید در صورت خرابی استابلایزر می توانید تعویض یا تعمیر کنید. اطمینان حاصل کنید که شرایط و ضوابط گارانتی را به دقت بخوانید تا متوجه شوید چه چیزی تحت پوشش قرار می گیرد و چه چیزی نیست.

۶. قیمت و بودجه شما چقدر است؟

استابلایزرها در محدوده قیمتی متفاوتی عرضه می شوند. مهم است که استابلایزری را انتخاب کنید که متناسب با بودجه شما باشد. با این حال، کیفیت را فقط برای صرفه جویی در چند میلیون تومان به خطر نیندازید. یک استابلایزر خوب سرمایه گذاری است که از دستگاه های الکترونیکی گران قیمت شما محافظت می کند. استابلایزری را انتخاب کنید که تعادل مناسب بین کیفیت و قیمت را ارائه دهد.

۷. از فروشگاه و یا شرکت های معتبر خرید نمایید

پس از در نظر گرفتن تمامی فاکتورهای فوق، نوبت به خرید استابلایزر می رسد. خرید از یک شرکت معتبر که محصولات باکیفیت و خدمات خوبی به مشتریان ارائه می دهد بسیار مهم است. می توانید از یک فروشگاه فیزیکی یا یک فروشگاه آنلاین خرید کنید. هنگام خرید آنلاین، مطمئن شوید که فروشگاهی را انتخاب کنید که شهرت خوبی داشته باشد و گزینه های پرداخت امن را ارائه دهد.

۸. به هنگام دریافت راهنمای خرید استابلایزر به نکات نصب توجه کنید

پس از خرید استابلایزر، نصب صحیح آن مهم است. دستور العمل های سازنده را به دقت دنبال کنید تا مطمئن شوید که استابلایزر به درستی نصب شده است. اطمینان حاصل کنید که استابلایزر را در مکانی قرار دهید که عاری از گرد و غبار، رطوبت و گرما باشد. از قرار دادن آن نزدیک پنجره خودداری کنید و بهتر است در محیط های گرم از کولر گازی استفاده کنید. همچنین مطمئن شوید که دستگاه ها را به درستی به استابلایزر متصل کرده اید. دستورالعمل های سازنده را در مورد نحوه اتصال دستگاه ها دنبال کنید، زیرا اتصالات نادرست می تواند به استابلایزر یا دستگاه ها آسیب برساند.

راهنمای خرید استابلایزر، با در نظر گرفتن هزینه

قطعا قیمت یکی از مهمترین مواردی است که باید در هنگام خرید استابلایزر مدنظر داشته باشیم، اما باید به این نکته هم توجه کنیم که هزینه کم ممکن است باعث کاهش کیفیت محصول شود. بهتر است همیشه به تعادل بین قیمت و کیفیت توجه کنیم.

در برخی موارد، ممکن است در راهنمای خرید استابلایزر (ترانس برق) با قیمت پایین تر پیشنهاد هایی مطرح شود، اما کیفیت آن نیز پایین‌تر باشد. برای مثال، یک دستگاه با قیمت پایین ممکن است از قطعات بی کیفیت ساخته شده باشد و به فراخور آن میتواند طول عمر آن کوتاه‌تر کند و یا دارای حفاظت های مطلوب نباشد. برای مثال نبود حفاطت های لازم برای یک یخچال فریزر و یا دوربین مدار بسته باعث ایجاد اختلال و یا سوختن میشود.

جمع بندی

بنابراین، بهتر است در هنگام دریافت راهنمای خرید استابلایزر، به جز قیمت، به کیفیت و حفاظت محصول هم توجه کنیم و سعی کنیم از برندهای معتبر و با کیفیت خرید کنیم. همچنین، بررسی نظرات و بازخوردهای قبلی مشتریان می‌تواند بهترین راهنمای خرید استابلایزر برای شما باشد چرا که ترجه کاربران و مصرف کنندگان بسیار حائز اهمیت بوده و به ما در انتخاب محصول مناسب با توجه به نیاز ما کمک می کند. در کل، قیمت مهم است، اما باید به این نکته هم توجه کنیم که انتخاب محصول بی کیفیت و ارزان ، هزینه بیشتری در آینده از ما خواهد گرفت. چرا که هزینه تعمیرات و قطعات گران قیمت، هزینه بیشتری را به مصرف کننده تحمیل میکند.